Üzgünüz...

Babylon.com.tr kullandığınız browser'ı desteklememektedir. Lütfen tarayıcını daha güncel bir versiyon ile değiştiriniz.

TARAYICINI GÜNCELLE DEVAM ET

Kapat
Radio
RADYO BABYLON by ()
on

Blog Masaüstü Güney Afrika’dan Özgürlüğün Sesleri

  • YazarBabylon Blog
  • Tarih3 Aralık 2016 11:00
Güney Afrika’dan Özgürlüğün Sesleri

Güney Afrika'da yıllarca süren ve 1994 yılında son bulan apartheid rejiminin tutum ve yönetimine direnişte müziğin oynadığı rol tartışılamaz… Biz de 1950’lerden 1980’lere, müziğin, özgürlük arayışında ilerlediği yola genel bir bakış sunuyor, belli başlı şarkılar ve belgesellerden oluşan kısa bir liste paylaşıyoruz.

Yazı: Leyla Aksu

Genel Bakış

“Ayrılık” anlamına gelen ve kökleri sömürgeciliğe uzanan, 1948 yılında yürürlüğe giren ve tam 48 yıl süren apartheid rejimi, Güney Afrika nüfusunun çoğunu haklarından ve hayati imkanlardan mahrum etti. Hayatın her yönünü etkileyen ve ele geçiren bu yönetim, hem ülke içinde hem de dışında kuvvetli karşılık bulurken, müzik de tepkisel açıdan işlev görmeye başladı. Beyaz olmayan sanatçı ve müzisyenlerin sahneye çıkamadığı bu yıllarda, direnişin bir parçası haline gelmiş, özgürlük şarkıları da ülkenin geleceğine ses veriyordu.

Dönemin tanınan sanatçıları arasında Miriam Makeba, Ladysmith Black Mambazo, Hugh Masekala  ve Youssou N'Dour gibi isimler bulunurken, şarkılar da ülkenin ve vatandaşların içinde olduğu durumu farklı açılardan ele alıyordu. Toplum olarak paylaşılan günlük deneyimleri, hükümete açıkça karşı gelmeyi ve özgürlüğün resmini çizmeyi ritimlerle bir araya getiren, insanları organize olmaya, direnmeye ve umut beslemeye çağıran bu şarkılar, uzun zamandır Güney Afrika’nın müzik ve performans geleneklerinin bir parçası olan öğeler kullanıyordu.

1990’lara gelindiğinde ise; Nelson Mandela’nın özgür bırakılması, eşitlikçi ve özgürlükçü organizasyonların meşru bulunması ile birlikte sistem dağılmaya ve parçalanmaya başladı. Tüm bu dönem boyunca müzik ve performansın direnişte ve demokratikleşmede oynadığı rolün en önemli sembolü de 1990’larda birleşen ülkenin yeni milli marşı oldu.

Özgürlük Şarkılarından bir Seçki

“Nkkosi Silkelel' iAfrika”

Beş farklı dilde söylenen ve “Die Stem van Suid-Afrika” (Güney Afrika'nın Çağrısı) adlı İngilizce şarkıyla direniş döneminin en etkili parçalarından “Nkkosi Silkelel'i Afrika” (Tanrı Afrika'yı korusun)’nın bir araya gelmesinden oluşan marş, 1997 yılında ülke çapında kabul gördü.

“Ndodemnyama we Verwoerd! (Naants’ Indod’ Emnyama)”

Güney Afrika’dan Özgürlüğün Sesleri

Vuyisile Mini’nin kaleminden ağır politik bir mesaj taşıyan ve dönemin ilk özgürlük şarkılarından sayılan bu parça, olumsuz günlerin uzun sürmeyeceğini dile getiriyordu. Apartheid rejiminin mimarı olduğu söylenen Hendrik Verwoerd’e gönderilen bir mesaj niteliği taşıyan şarkıyı seslendiren; Güney Afrika müziğinin yurt dışında da tanınan isimlerinden namı diğer “Mama Africa” yani Miriam Makeba. Sanatçının 1960 yılında direniş çalışmaları nedeniyle vatandaşlığının elinden alındığını da hatırlatalım.

“Senzeni na?”

1950’li yıllardan beri kiliselerde ve cenazelerde hep bir ağızdan söylenen folk parçası olan “Senzeni na?” hem Zulu hem de Xhosa dilinden deyimler barındırıyor ve ne yaptık ki bunu hak ettik diye soruyor. Şarkı, apartheid döneminde geçen ve Morgan Freeman ile Daniel Craig’in sahne aldığı The Power of One adlı film de yer almıştı.

Mannenberg

İlk olarak 1974 yılında, birçok insanın evinden ve toprağından uzaklaştırıldığı  sıralarda Güney Afrikalı piyanist ve besteci Abdullah Ibrahim tarafından bestelenen ve kaydedilen “Mannenberg,” apartheid karşıtı melodilerin daha fazla umut barındıranları arasında yer alıyor.

Gimme Hope Jo’anna

Güney Afrika’dan Özgürlüğün Sesleri

İngiliz ve Guyanalı müzisyen Eddy Grant’in 1980’lerde ilk yayınlandığında hükümet tarafından yasaklanan bu parçası, Güney Afrika yönetimini eleştirirken bir yandan da dış kuvvetlerin ilk baştaki tepkisizliğini eleştirmiş, fakat buna karşın, yine de Avrupa’da büyük başarı yakalamıştı.

"The End Is Near"

Allam Boesak’ın sert ve ateşli bir konuşmasının arkasına yerleşen ve dönemin marşlarından birine dönüşen “The End is Near”a 1988 yılında imza atan The Malopoets, apartheid’ın son yıllarında profesyonel anlamda sahneye çıkmasına izin verilen ilk grup olmuştu.

"Stimela" (Coal Train)

Güney Afrika’dan Özgürlüğün Sesleri

Dünyaca ünlü trompetçi Hugh Masekela’nın 1974 yılında yayınlanan 16. stüdyo albümü I Am Not Afraid’de yer alan “Stimela,” Afrikalı çalışanları Yohanesburg’daki madenlere taşıyan trenlerin yürek burkan hikayesini anlatıyor. Şarkıdan ufak bir sample geçtiğimiz yıl da Jamie xx’in “Obvs” adlı parçasında boy göstermişti.

“My Black Presiden’"

1990 yılında yayınlanan ve yeni özgürlüğüne kavuşmuş Mandela’nın hikayesini anlatıp ona teşekkür eden “My Black Presiden,” birkaç yıl önce liderin vefatıyla yeniden dillerde ve kalplerde yerini almıştı.

İzlenesi Filmler

Amandla! A Revolution in Four-Part Harmony

Güney Afrika’dan Özgürlüğün Sesleri

2002 yapımı Amandla!, apartheid döneminde müziğin farklı kullanımlarına ve direnişteki rolüne odaklanan bir belgesel. Daha önce yayınlanmamış görüntülere ve Miriam Makeba, Vusi Mahlasela ve Abdullah Ibrahim gibi isimlerle röportajlara yer veren belgesel, 2002 yılında Sundance Film Festivali’nde Seyirci Ödülü ve İfade Özgürlüğü Ödülü’nü kazandı.

Voices of Sarafina!

Güney Afrika’dan Özgürlüğün Sesleri

1988 yılında, apartheid dönemi yavaş yavaş etkisini kaybetmeye başladığı sıralarda yayınlanan bu belgesel ise “Sarafina” isimli apartheid karşıtı Broadway müzikalinde yer alan genç ekibi konu ediniyor. 1992 yılında beyaz perdeye uyarlanan ve  Soweto ayaklanmalarında yer alan öğrencileri konu edinen bu Tony adaylı oyunun hikayesi, Cannes Film Festivali’nin Un Certain Regard bölümünde seyirci karşısına çıkmıştı.

On Tiptoe: Gentle Steps to Freedom

Güney Afrika’dan Özgürlüğün Sesleri

Eric Simonson’un 2000 yapımı On Tiptoe, efsanevi grup Ladysmith Black Mambazo’nun hikayesini anlatıyor. Kısa belgesel kategorisinde Oscar’a aday olan film, Batı’da daha çok Paul Simon’un “Graceland” albümünde yer aldıktan sonra tanınan koro ve lideri Joseph Shabalala’nın etkileyici ve uzun tarihçesine ışık tutuyor.

My Song Goes Forth

Aynı zamanda Africa Sings, Africa Looks Up adıyla bilinen bu film ise apartheid dönemi tam başlamadan çekilen ve Güney Afrika’dan birçok kesimi barındıran ilk belgesel. İlk başta apartheid yanlısı bir kısa bir film olarak tasarlanan bu 1937 yapımı, şarkıcı, oyuncu ve aktivist Paul Robeson’un görüntülerle çelişen seslendirmesi ve söylediği özgürlük şarkısı ile oldukça ilginç bir yerde duruyor.

Have You Heard from Johannesburg?

Güney Afrika’dan Özgürlüğün Sesleri

Yedi filmlik bir belgesel serisi olarak yayınlanan Have You Heard from Johannesburg? ise apartheid dönemine en geniş kapsamlı bakış açısını sunuyor. Gil Scott-Heron’ın “Johannesburg” adlı şarkısından başlığını alan Emmy ödüllü serinin her bir filmi kronolojik olarak dönemin tarihini detaylı bir şekilde sunarken, aynı zamanda ülkeden yankılanan özgürlük şarkılarıyla da dolup taşıyor.

A-wa ve Müziğin Kız Kardeşleri
BlogSanatçı İncelemeleri

A-wa ve Müziğin Kız Kardeşleri

28 gün önce

  • KategoriBlog
  • SanatçıA-WA
  • YazarBabylon Blog
  • Tarih20 Eylül 15:34
OKU
Björk’ün Utopia’sının başlangıcı: The Gate
BlogMüzik Haberleri

Björk’ün Utopia’sının başlangıcı: The Gate

29 gün önce

  • KategoriBlog
  • YazarBabylon Blog
  • Tarih19 Eylül 15:57
OKU
Yakın Mercek: Juju & Jordash
BlogSanatçı İncelemeleri

Yakın Mercek: Juju & Jordash

Bir ay önce

  • KategoriBlog
  • EtkinlikBabylon Soundgarden 2017
  • SanatçıJuju & Jordash
OKU
Sonido Trópico ve Dans Bayrağını Gururla Taşıyan 5 Etkinlik
BlogSanatçı İncelemeleri

Sonido Trópico ve Dans Bayrağını Gururla Taşıyan 5 Etkinlik

Bir ay önce

  • KategoriBlog
  • EtkinlikBabylon Soundgarden 2017
  • YazarBabylon Blog
OKU
Yakın Mercek: Derrick May
BlogSanatçı İncelemeleri

Yakın Mercek: Derrick May

Bir ay önce

  • KategoriBlog
  • EtkinlikBabylon Soundgarden 2017
  • SanatçıDerrick May
OKU
Kamplı Müzik Festivali Deneyimi
BlogMasaüstü

Kamplı Müzik Festivali Deneyimi

2 ay önce

  • KategoriBlog
  • EtkinlikBabylon Soundgarden 2017
  • YazarBabylon Blog
OKU
Dünyadan Müzik Festivalleri
BlogMasaüstü

Dünyadan Müzik Festivalleri

3 ay önce

  • KategoriBlog
  • EtkinlikBabylon Soundgarden 2017
  • YazarBabylon Blog
OKU
Yakın Dönem Müzik Kitapları
BlogMasaüstü

Yakın Dönem Müzik Kitapları

4 ay önce

  • KategoriBlog
  • YazarBabylon Blog
  • Tarih4 Haziran 11:00
OKU
Babylon'un Caz Kökleri
BlogMasaüstü

Babylon'un Caz Kökleri

5 ay önce

  • KategoriBlog
  • YazarBabylon Blog
  • Tarih30 Nisan 11:00
OKU
Yükleniyor
Geri Yukarı
Kapat
Kapat
Kapat
Kapat

7 Ekim 2016 itibarıyla yürürlüğe giren 6698 sayılı Kişisel Verileri Koruma Kanunu kapsamında yapılan düzenlemeleri incelemek için, ilgili kanunun 10. ve 11. maddeleri doğrultusunda hazırlanan “Kişisel Verilerinize İlişkin Bilgilendirme Belgesi”ne buradan ulaşabilirsiniz.